Livigno (Alta Valtellina)

Opis ogólny

Położone przy granicy włosko-szwajcarskiej Livigno jest przykładem, jak z niemal odciętej od świata osady można zrobić światowej sławy ośrodek narciarski.

Atutem leżącej 1800 m n.p.m. wioski jest mikroklimat, gwarantujący obfite opady i przednią jakość śniegu. Ale jej włodarze perfekcyjnie posiłkują się także miejscową topografią. O ile 110 km tras narciarsko-snowboardowych nie jest w Alpach żadnym rekordem, to ważne okazuje się, że wytyczone są one mniej więcej po połowie na zboczach o północnej i południowej ekspozycji. Dzięki temu bowiem można idealnie wykorzystywać działanie słońca – rano jeździć po jednej stronie doliny, a potem – po przeciwnej. A w Livigno słońce operuje akurat często i ostro. I dobrze, bo łagodzi to nieco niskie czasem temperatury. Sam doświadczyłem tam mrozu sięgającego - 19 stopni… pod koniec marca! Tyle że w połączeniem z intensywnym słońcem dało to doskonały śnieg.

Wioska czerpie wreszcie profity ze swojej historii. Magnesem jest nie tylko to, że najstarsze budynki (parafialny kościół Świętej Marii Rodzącej, ale też niektóre domostwa) pochodzą z XIV wieku, co nadaje stacji niespotykaną w innych ośrodkach narciarskich atmosferę. Gości przyciąga także… strefa wolnocłowa, którą wioska została ogłoszona właśnie dzięki burzliwej przeszłości. Otóż jako że Livigno leżało w ważnym niegdyś strategicznie punkcie Alp – bo na granicy południowej i północnej części Europy, to ówczesnym władcom zależało na przychylności jego mieszkańców. Kupowali ją zatem rozmaitymi przywilejami, aż w końcu w 1805 roku sam Napoleon przyrzekł zwolnić handel w Livigno z obowiązku odprowadzania opłat celnych. W 1865 r. stało się to faktem decyzją władz Lombardii. Prerogatywa obowiązuje do dziś, a obejmuje m.in. alkohole, tytoń, kosmetyki i benzynę (w efekcie, przykładowo, etylina 95 kosztuje niewiele ponad euro).

Od XIX w. datuje się też turystyczna kariera osady: w 1880 r. gości zaczęło przyjmować schronisko Albergio Alpina, ale elektryczność zawitała tu… dopiero w 1924 r. Tragedią – w postaci zniszczenia wielu zagród – była wielka lawina w 1951 roku. Szansą zaś – decyzja z 1968 r. o udostępnieniu dla ruchu samochodowego tunelu Munt la Schera, prowadzącego od szwajcarskiego Zernez, a dalej St. Moritz oraz Austrii (pierwotnie służył on bowiem jedynie budowniczym wielkiej zapory tuż za opłotkami wioski). Bo wprawdzie pierwszy wyciąg narciarski ruszył w Livigno w 1953 r., ale dopiero goście z północy przynieśli większe zyski.

Przez lata kurort był ważnym miejscem wypoczynku dla narciarzy z Wielkiej Brytanii. Z pierwszym wypraw do Livigno, czyli początku lat 90. XX w., pamiętam, że w co drugiej livignieńskiej pizzerii oferowano… „English breakfast”. Nie bez powodu też w 2012 roku w cenionym na Wyspach plebiscycie World Snow Awards Livigno zdobyło tytuł „najlepszego ośrodka narciarskiego Europy”. Przyjeżdżali tu także chętnie narciarze z krajów Beneluksu oraz z… Republiki Południowej Afryki.

Dziś wioska ma już międzynarodowy mir: wśród gości pojawili się choćby Czesi i Polacy. Doszło do tego, że w hotelu San Carlo, w którym przyszło mi ostatnio mieszkać, z Polski pochodzi nie tylko część personelu, ale też po polsku drukowane jest kolacyjne menu. Ba, włoscy kelnerzy z bezbłędnym akcentem wymawiają trudne było nie było słowa „wieprzowina” czy „gulasz z jelenia”.

Promocji ośrodka przyczynił się też urodzony w Livigno – i tu stawiający pierwsze kroki na nartach – znakomity alpejczyk Giorgio Rocca. Swoje robią także rozmaite (jakże lubiane we Włoszech) narciarskie i snowboardowe zabawy i zawody. Każdego kwietnia, na przykład, odbywają się w Livigno tzw. Nine Knights, czyli pokazy snowboardowych i freestyle’ owych dropów ze skoczni w kształcie… murów średniowiecznych zamków. Stacja chętni ulega też modzie na jazdę poza trasami oraz, zwłaszcza, na biegówki, do których warunki śniegowo-pogodowe są tu wymarzone!

Naturalnie nie ma ideałów. I tak, na stokach Livigno sporadycznie tylko można natknąć się na schroniska, bary i restauracje – w porównaniu zwłaszcza do innych ośrodków włoskich, choćby niedalekich Bormio i Santa Cateriny (z Livignio warto się tam wybrać, bo to ledwie godzina skibusem – podobnie zresztą, jak do słynnego szwajcarskiego St. Moritz, gdzie okazując karnet z Livignio dostaje się sporą zniżkę na wyciągi).

Dość wspomnieć, że w znakomitym skądinąd, bo dużo bardziej urozmaiconym terenowo niż konkurencyjna Carousella, rejonie Mottolino, są ledwie dwa (!) miejsca, w których można coś zjeść i wypić (na dodatek w jednym z nich espresso podają w tekturowych kubkach). Powód jest jednak prosty: bary żyją głównie z alkoholu, a wielu gości Livigno nie kupuje go w sklepach bezcłowych (i często zabiera w góry). Lecz dlaczego przy górnych stacjach wyciągów nie ma dużych tablic z mapami tras, już kompletnie nie wiadomo!

Najnowszą atrakcją Livigno ma być Aquagranda Wellness Park – jego jednak nie miałem okazji dotąd spróbować.

Krzysztof Burnetko

redaktor naczelny "Ski Magazynu", prowadzi blog "W śniegu i po śniegu"

Ski info

Tereny narciarskie: Livigno, 1800 - 2796 m n.p.m.
Tras: ok. 115 km w tym: 25 tras łatwych, 26 tras średnich, 6 tras trudnych.
Wyciągów: 32 w tym: 3 kabinowe, 15 krzesełek, 14 orczyków.
Karnety: cena 6 dniowego karnetu Livigno ok. 130-220 euro. karnetu Alta Valtellina ważnego też na Bormio, Isolaccie i Santa Caterina ok. 180-255 euro.

Przykładowy dojazd

Z Cieszyna: drogą na Olomouc, E 462 na Brno, 52/E 461 na Wiedeń przez Mikulov, A1 na Linz, Salzburg, A12 na Innsbruck i zjazd na Landeck, następnie kierujemy się na St. Moritz aż do Zernez, kierunek Livigno, tunel Munt la Schera (płatny ok. 10 euro za samochód osobowy w jedną stronę), Livigno, Razem ok. 1010 km.
Z Kudowy: 11/E67 na Pragę, 5/E50 na Plzen, 93 na Monachium, autostradą na Innsbruck, dalej jw. Razem ok. 840 km.
Uwaga! tunel Munt la Schera w nocy jest zamknięty.
Uwaga! Przełęcze: Forcola, Gavia, Stelvio w zimie są zamknięte.
Lotniska: Bergamo ok.196 km, Mediolan ok. 251 km.

Widok:

Chalet Florin

30.03.2019
Włochy | Lombardia | Livigno
  • blisko wyciągów
  • terminy Free Ski
  • strefa bezcłowa
0

Roncasch Apartamenty

30.03.2019
Włochy | Lombardia | Livigno
  • blisko wyciągów
  • terminy Free Ski
  • także autokarem
0

Baita Morena

30.03.2019
Włochy | Lombardia | Livigno
  • szkolenia narciarskie
  • na narty w butach
  • terminy Free Ski
0

Casa Bertani

12.01.2019
Włochy | Lombardia | Livigno
  • szkolenia narciarskie
  • terminy Free Ski
  • przestronne apartamenty
0

La Fonte

30.03.2019
Włochy | Lombardia | Livigno
  • blisko wyciągów
  • terminy Free Ski
  • przestronne apartamenty
0

Clelia

30.03.2019
Włochy | Lombardia | Livigno
  • terminy Free Ski
  • garaż
  • przestronne apartamenty
  • także autokarem.
0

Chalets Canton - Apartamenty

30.03.2019
Włochy | Lombardia | Livigno
  • promocje Early Booking
  • blisko wyciagów
  • przestronne apartamenty
0

Casa Soleil

23.03.2019
Włochy | Lombardia | Livigno
  • blisko wyciągów
  • promocje Early Booking
  • terminy Free Ski
0

Chalet Al Lago

12.01.2019
Włochy | Lombardia | Livigno
  • blisko centrum
  • Wi-Fi gratis
  • terminy Free Ski
0

Adele (Livigno)

05.01.2019
Włochy | Lombardia | Livigno
  • spokojna lokalizacja
  • Wi-Fi gratis
  • terminy Free Ski
0

Chalet Olta

19.01.2019
Włochy | Lombardia | Livigno
  • przy gondoli
  • WiFi - gratis
  • terminy Free Ski
0

Carosello 3000 Apartamenty

05.01.2019
Włochy | Lombardia | Livigno
  • bezpośrednio przy wyciągach
  • terminy Free Ski
  • Wi-Fi - gratis
0

Margherita (Livigno)

12.01.2019
Włochy | Lombardia | Livigno
  • blisko wyciągów
  • sauna
  • WiFi - gratis
30

Teola

30.03.2019
Włochy | Lombardia | Livigno
  • Wi-Fi gratis
  • terminy Free Ski
  • strefa wolnocłowa
20

Alaska (Livigno)

30.03.2019
Włochy | Lombardia | Livigno
  • terminy Free Ski
  • blisko wyciągów
  • zniżki dla dzieci
30

Original Galli's

19.01.2019
Włochy | Lombardia | Livigno
  • Wi-Fi - gratis
  • blisko wyciągów
  • terminy Free Ski
30

Alpen Village (ex. San Carlo)

16.03.2019
Włochy | Lombardia | Livigno
  • bezpośrednio przy trasach
  • terminy Free Ski
  • centrum wellness z basenem
30

Intermonti

19.01.2019
Włochy | Lombardia | Livigno
  • terminy Free Ski
  • blisko wyciągów
  • centrum wellness z basenem
40

Alexander (Livigno)

26.01.2019
Włochy | Lombardia | Livigno
  • centrum wellness
  • blisko wyciągów narciarskich
  • terminy Free Ski
40

Otium Comfort Livigno

23.03.2019
Włochy | Lombardia | Livigno
  • atrakcyjna cena
  • strefa bezcłowa
  • terminy free ski
30

Otium Exclusive Livigno

23.03.2019
Włochy | Lombardia | Livigno
  • atrakcyjna cena
  • strefa bezcłowa
  • terminy free ski
40

Casa Rosa

05.01.2019
Włochy | Lombardia | Livigno
  • Wi-Fi - gratis
  • terminy Free Ski
  • blisko wyciągów
20

Costa Verde (Livigno)

30.03.2019
Włochy | Lombardia | Livigno
  • blisko wyciągów
  • Wi-Fi - gratis
  • promocja Early Booking
20

Amerikan

06.01.2019
Włochy | Lombardia | Livigno
  • terminy Free Ski
  • WiFi - gratis
  • centrum wellness z basenem
40

Margherita (Livigno)

27.12.2018
Włochy | Lombardia | Livigno
  • blisko wyciągów
  • sauna
  • WiFi - gratis
30